AI LÀ ĐỐNG PHÂN TRÂU

TÔ ĐÔNG PHA và THIỀN SƯ PHẬT ẨN

mtđm: mình kể ngắn gọn, theo kiểu Tây, 2 truyện này có nhiều trên mạng đấy.

Thời Tống bên Tàu có hai người bạn thân Tô Đông Pha học giả và Phật Ấn thiền sư. Nhà cách con sông nếu không thăm nhau đàm đạo thì qua lại thư từ. Một hôm Tô sai tiểu đồng đem qua cho Phật Ẩn một bài thơ mới làm.

Đảnh lễ thiên trung thiên

Hào quang chiếu đại thiên

Bát phong tâm bất động

Hoa sen tím ngồi yên.

Đọc xong, Phật Ẩn phê “Thúi”. Tiểu đồng mang về, Tô tức tốc qua sông. Vừa bước vào nói liền huynh thật quá đáng, tâm huyết của đệ, sao nỡ nào ……? Phật Ấn tủm tỉm, có người nói tám ngọn gió đời bất động nghe ghê quá mà mới đánh dắm một phát đã từ bờ này bay qua bờ kia rồi. Tô tắt đài đứng lặng. Làm gì bây giờ. Về thôi. Ông nhớ đấy. Rồi biết tay tôi. Quân tử trả thù mười năm chưa muộn. hihi

Thời gian sau, Tô lại qua. Lần này cho ông biết thế nào là lễ độ. Sau một hồi nói chuyện xã giao qua loa Tô hỏi Phật Ẩn huynh thấy đệ thế nào, Tô huynh là một ông Phật, đáp xong chờ Tô hạ cơn đắc ý Phật Ẩn hỏi tiếp còn Tô huynh thấy tôi ra sao, không cần suy nghĩ, Tô phang liền huynh là đống phân trâu. Nghe xong Phật Ấn ngồi yên, cười không nói thêm gì. Sướng. Tô về. Biết tay ông rồi nhé.

Trả được hận, vui quá, tới nhà là kể liền với Tô tiểu muội cũng là người uyên thâm chữ nghĩa. Đang đợi em gái khen thì Tô muội phá lên cười, huynh thua trắng một bàn nữa rồi huynh ơi, sao thua chứ, thì sao nữa, người ta là Phật nhìn ai cũng thấy người đó là Phật còn huynh là gì mà bảo người ta là đống phân trâu. Tô lại đứng lặng, tắt đài. Sao lại thế kia chứ.

Chuyện chỉ vậy thôi.

Âm thanh hay nhất

ÂM THANH HAY NHẤT

Ajahn Brahm

(Mở rộng của tâm mình)

Có ông già nhà quê suốt đời sống với rẫy vườn trong một vùng núi non xa xôi. Nay ông xuống thành phố lần đầu tiên để thăm con.

Một hôm ông được đưa đi xem phố xá của thị thành. Ông ngạc nhiên nghe một thứ âm thanh lạ kỳ và nhất quyết tìm cho biết. Ông phăng lần đến căn phòng đằng sau một tòa nhà và thấy có em bé đang kéo đờn. Thì ra những âm thanh chói tai ò ò, e e... phát xuất từ cây đờn này. Hỏi thứ đờn gì, ông được biết đó là cây vĩ cầm. Từ dạo đó, ông nói, ông không bao giờ muốn nghe tiếng vĩ cầm nữa.

Hôm sau ông nghe trong một góc phố khác những âm thanh du dương như vuốt ve đôi tai già yếu của ông. Núi rừng nơi ông sanh ra và lớn lên không có các âm thanh này. Ông lại đi tìm nữa. Đến nơi ông thấy một bà đứng tuổi đang kéo vĩ cầm, bà là nhạc sư còn bản nhạc là Sonata.

Bấy giờ ông mới vỡ lẽ rằng mình sai. Tiếng ò e chói tai ông nghe hôm qua không phải lỗi tại cây vĩ cầm mà cũng không phải tại cô bé. Đó chỉ là những tiếng nhạc chưa thuần thục mà thôi.

Cũng vậy, trong lĩnh vực tôn giáo, nếu có ai vì quá mê muội mà gây tranh chấp đạo giáo, đạo giáo nào có lỗi gì. Nếu quy lỗi, sự mê muội là nguyên nhân gây tội lỗi vậy. Si mê thường ẩn núp trong  những kẻ sơ cơ, tu chưa đến nơi đến chốn mà cô bé tập vĩ cầm là một ví dụ điển hình. Còn nhạc sư vĩ cầm tượng trưng cho các bậc thượng thừa không còn tham, sân, si; chư vị đem lại cho thế gian biết bao vị ngọt, hương thơm của đạo giáo, bất kỳ là đạo nào.

Chuyện chưa hết...

Ngày thứ ba, ông già nhà quê nghe được tại góc phố khác một thứ âm thanh tuyệt vời, vượt hẳn tiếng vĩ cầm của bà nhạc sư. Âm thanh gì vậy? Bạn có thử đoán được không?

Âm thanh của một dàn nhạc giao hưởng. Nhạc lúc dìu dặt như thác nước trong lành của mùa xuân, lúc vi vu như tiếng gió reo giữa rừng thu, líu lo như chim hót trên cành sau trận mưa giông. Có lúc tiếng nhạc đẹp huyền ảo như sự an lành trong hang động vào những đêm đông tĩnh mịch. Sở dĩ có được một bản nhạc tuyệt vời như vậy vì các tay đờn đều là danh cầm và vì họ biết thế nào là hòa âm.

“Có thể nào đạo giáo được như vậy chăng?” Ông già nhà quê của chúng ta suy tư. Ông nghĩ có thể lắm chớ, nếu mỗi người chúng ta biết học lấy lòng từ qua cuộc sống và nếu mỗi chúng ta đều phát huy tâm bi trong đạo mình. Hiểu đạo mình rồi chúng ta hãy sống hòa với các đạo khác.

Hòa hợp là âm thanh đẹp nhất!

Rùa và Cá

Rùa và Cá

Nguồn : Đức Phật và Phật Pháp, Ven Narada, Phạm Kim Khánh dịch

Thuở xưa có một con cá. Cá chỉ biết trong nước và không biết gì ngoại trừ nước. Một hôm, cá mải mê bơi lội trong ao đầm quen thuộc như mọi hôm thì gặp lại chị Rùa. Hỏi ra thì hèn lâu rùa đi dạo trên đất liền. Cá hỏi: "Chào chị rùa, chị đi đâu mà hèn lâu tôi không gặp?"
- Này chị cá, chào chị. Hôm rày tôi đi một vòng lên trên đất khô. Rùa trả lời.
- Đất khô à! Cá lấy làm ngạc nhiên. Chị nói đất khô, vậy đất khô là gì? Đất làm sao khô được? Tôi chưa bao giờ thấy cái gì mà khô. Đất khô chắc là không có gì hết.
Bẩm tánh ôn hòa, Rùa nhỏ nhẹ đáp:
- Được, tốt lắm, nếu chị muốn nghĩ như vậy cũng tốt. Không ai ngăn cản chị đâu. Tuy nhiên, chỗ mà tôi đi mấy hôm rày đất khô thật.
- Nầy chị rùa, đâu chị nói rõ lại coi. Đất khô mà chị nói ra làm sao, giống như cái gì? Nó có ẩm ướt không?
- Không, đất khô không ẩm ướt.
- Đất khô có mát mẻ và êm dịu, dễ chịu không?
- Không, đất khô không mát mẻ và êm dịu dễ chịu.
- Đất khô trong suốt và ánh sáng rọi xuyên qua được không?
- Không, đất khô không trong suốt và ánh sáng không rọi xuyên qua được.
- Đất khô có mềm mại và dịu dàng để mình bơi lội trong ấy không?
- Không, đất khô không mềm mại dịu dàng, và mình không thể bơi lội trong lòng đất.
- Đất có di chuyển và trôi chảy thành dòng không?
- Không, đất không di chuyển và trôi chảy thành dòng.
- Đất có nổi sóng và tan ra thành bọt kông? Cá rất bực mình với loạt câu trả lời "không, không, ..." của rùa.
- Không, đất không nổi sóng. Rùa thành thật trả lời.
Cá bỗng nhiên lộ vẻ hân hoan của người đắc thắng và vang lên:
- Thấy chưa, thật quả như tôi đã nói chớ gì nữa! Tôi đã bảo rằng đất khô của chị là hư vô, không có gì hết. Tôi hỏi và chị đã xác nhận rằng đất khô và không ẩm ướt, không mát mẻ, không êm dịu và không trong suốt, và ánh sáng không rọi xuyên qua được, không mềm mại và dễ chịu để mình có hể bơi lội trong ấy, đất cũng không di chuyển và trôi thành dòng, cũng không nổi sóng và cũng không tan rã thành bọt. Không phải gì hết thì có phải là hư vô không?
Rùa đáp:
- Được, tốt lắm. Nầy chị cá, nếu chị quả quyết rằng đất là hư vô, không có gì hết, thì chị cứ tiếp tục nghĩ như thế. Thật ra, người nào đã biết nước và đất liền rồi sẽ nói rằng chị chỉ là con cá dại dột, vì chị quả quyết rằng cái gì mà chị không biết là không có gì hết, hư vô. Nói là hư vô bởi vì chị không bao giờ biết.
Đến đây, rùa bỏ cá ở lại một mình với ao đầm nhỏ bé, quay đầu lội đi và suy tưởng đến một cuộc viễn du khác trên đất khô, nơi mà cá tưởng tượng là hư vô...
Câu chuyện lý thú nầy ngụ ý tuy rằng đã có sống trong nước và trên khô, rùa không giải thích cho cá bản chất thật sự của đất vì cá chỉ biết nước mà cá cũng không thể nhận thức được thế nào là đất liền, vì chỉ biết có nước thôi.

Turtle and Fish

Turtle and Fish

from Buddha and His Teachings by Ven.Narada

"Once upon a time there was a fish. And just because it was a fish, it had lived all its life in the water and knew nothing whatever about anything else but water. And one day as it swam about in the pond where all its days had been spent, it happened to meet a turtle of its acquaintance who had just come back from a little excursion on the land."

"Good day, Mr. Turtle!" said the fish. "I have not seen you for a long time. Where have you been?"

"Oh", said the turtle, "I have just been for a trip on dry land."

"On dry land!" exclaimed the fish. "What do you mean by on dry land? There is no dry land. I had never seen such a thing. Dry land is nothing."

"Well," said the turtle good-naturedly. "If you want to think so, of course you may; there is no one who can hinder you. But that's where I've been, all the same."

"Oh, come," said the fish. "Try to talk sense. Just tell me now what is this land of yours like? Is it all wet?"

"No, it is not wet," said the turtle.

"Is it nice and fresh and cool?" asked the fish.

"No, it is not nice and fresh and cool," the turtle replied.

"Is it clear so that light can come through it?"

"No, it is not clear. Light cannot come through it."

"Is it soft and yielding, so that I could move my fins about in it and push my nose through it?"

"No, it is not soft and yielding, You could not swim in it."

"Does it move or flow in streams?"

"No, it neither moves nor flows in streams?"

"Does it ever rise up into waves then, with white foams in them?" asked the fish, impatient at this string of Noes.

"No!" replied the turtle, truthfully, "It never rises up into waves that I have seen."

"There now," exclaimed the fish triumphantly. "Didn't I tell you that this land of yours was just nothing? I have just asked, and you have answered me that it is neither wet nor cool, not clear nor soft and that it does not flow in streams nor rise up into waves. And if it isn't a single one of these things what else is it but nothing? Don't tell me."

"Well, well", said the turtle, "If you are determined to think that dry land is nothing, I suppose you must just go on thinking so. But any one who knows what is water and what is land would say you were just a silly fish, for you think that anything you have never known is nothing just because you have never known it."

"And with that the turtle turned away and, leaving the fish behind in its little pond of water, set out on another excursion over the dry land that was nothing. "

It is evident from this significant story that neither can the turtle, who is acquainted with both land and sea, explain to the fish the real nature of land, nor can the fish grasp what is land since it is acquainted only with water.